Geguritan

Geguritan

Geguritan iku kalebu wohing kasusastran jawa modern, ora kaiket dening paugeran-paugeran kaya ing kasusastran jawa kuna (tembang macapat). Nanging sanajan ora ana paugeran kang gumathok, panulise geguritan wujude kaperang dadi pada-pada (bait).
Geguritan wujude luwih mardika tinimbang tembang macapat, geguritan ora nganggo paugeran kang gumathok kaya ing tembang macapat , mula geguritan bisa diarani puisi bebas.

Tuladha geguritan:

ATIKU KETANCEPAN RI KEMARUNG
Dening Marciana Sarwi

Gusti ….
Aku wis ora duwe apa-apa,
Rasa seneng, apa maneh tentrem,
Wis kebak disuwun marang sing kuwasa,
Ati sing bakal dakgondheli,
Tumancep ri kemarung,
Adhuh bingung, ora ana wong nulung.

Kahanan iki ….
Nyendhal mayang, krungkep ilang abot bebayuku,
Kadya gombal, nglumpruk kasiram banyu,
Iki raga tanpa rasa,
Iki raga, ditinggal tresna,
Iki raga tanpa daya,
Iki raga, ragangan garing,
Semplah, kasempyuk prahara gung,
Tumangsang ing awang-awang,
tanpa gondhelan,
Wis … wis … pancen nyata,
Wuda laire uga wuda batine,
Banjur sapa sing gelem mangerteni,
Mung Gusti dadi gegondhelane ati

Tegese tembung:

tumancep : kecubles, kecocok

nyendhal mayang : nggeret banter

oto bebayu : kekuwatan

nglumpruk : ora duwe daya

ragangan : rangka

kasempyok : keterak, katerjang

semplah : lungkrah, lemes

prahara gung : angin gedhe

tumangsang : kecanthol

awang-awang : langit

PIWELINGE IBU

Dening Drs. Wahyu ST

Ngger, diati-ati aja seneng nyenyandhung
arum endah kembang bakung
kesrimpung slendhang
kesandhung gelung
kagubel kalung
ngger, aku tansah ndonga lan ngidung
supayan kecekel anggonmu mbujung

aku tansah eling piwelinge ibu
nalika aku arep budhal sinau
ngger, urip mono awujud laku
ombyaking donya aja kapaelu
aja kapilut gebyaring lampu
kang kairing jejogedan lan gumuyu
ngger, urip kang prasaja
aja mung mburu barang donya
ditansah eling lan waspada
swara ora dumunung ing kedheping netra
tansaha dedonga marang kang Mahakwasa
Kanggo ngudi laku utama

Tegese tembung:

Matur nuwun ibu
pangandikanmu rumasuk ing balung sungsumku
pindha latu mangalad alad –alad jroning kalbu
agawe antebing kalbu
saengga pahiting bratawali ora tau keprungu
Aku setya tuhu marang piwelingmu
keng putra tansah nyuwun pangestu
slendhang : pangkat

gelung : wanita

kalung : bandha

mangalad-alad : murup terus

mbujung : ngoyak gegayuhan

pahiting bratawali : rekasaning/pahiting urip

kapaelu : digatekake

latu : geni

Paugeran Maca Geguritan

Paugerane maca geguritan adhedhasar 4-W :

1. Wicara : pocapan cetha, las-lasan, ora bindheng, ora gumremeng , tegas, bisa mbedakake d, dh, t, th, e, e, e,ora perlu mangu-mangu sing kendel

2. Wirama: maca geguritan ana lagune , cepet lan rindhik, cendhek dhuwuring swara, luk lan gregeling swara , aja mung wae

3. Wiraga :pocapan trep karo solah bawa , nganggo ngobahake tangan , sirah, kedheping mripat

4. Wirasa :isine geguritan ditamatake/dilebokake ing jero ati . Anggone maca trep karo isine geguritan, gumreged, sedhih, seneng, nesu, mbujuk

Iklan
By KIM AZIZ

Tinggalkan Balasan

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Gambar Twitter

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Foto Facebook

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Foto Google+

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s